|
تاریخ استان هرمزگان با تاریخ و جغرافیای خلیج فارس در هم آمیخته است. تاریخ مكتوب بندر هرمز از زمان اردشیر بابكان آغاز میشود. گروهی معتقدند كه آبادانی بندر هرمز بین سالهای 241-211 میلادی روی داده و به عنوان یكی از مهمترین مراكز داد و ستد شرق معروف شده است. در سال 750-661 میلادی منطقه خلیج فارس جزو خلافت امویه و سپس 1285-750 میلادی جزو خلافت عباسی بود.
در اواخر قرن هشتم میلادی كه داد و ستدهای دریایی رونق به سزایی داشت، گروهی از مورخین، راه دریایی خلیج فارس را با اهمیتتر از جاده معروف ابریشم و یا یك مسیر مهمی از آن میدانستند.
در سال 1497 میلادی،برای اولین بار استعمارگران غربی به فرمانروایی «واسكودوگاما» در بنادر خلیج فارس پیاده شدند. در سال 1506 میلادی، پرتغالیها به عنوان حفاظت منافع پرتغال در برابر تجار مصری و ونیزی، جزیره هرمز را محاصره كردند.بندر هرمز در این زمان كلید تجاری خلیج فارس محسوب میشد و راه ادویه از كنار همین بندر در تنگه هرمز عبور میكرد.
شاه اسماعیل صفوی در صدد اعاده مالكیت ایران بر هرمز بود كه به سبب گرفتاریهای ناشی از جنگ با عثمانیان، موفق به راندن پرتغالیها نشد و با آنها پیمانی منعقد نمود. كه طی آن تسلط پرتغالیها بر خلیج فارس تا مدتی تثبیت شد. اما شاه عباس بزرگ به كمك انگلیسیها، به حاكمیت پرتغالیها در جزیره هرمز و خلیج فارس خاتمه داد.
در سال 1004 (ه . ق) هلندیها، تجارتخانهای در بندر عباس تاسیس كردند و رقابت بین هلند و انگلیس شدت یافت. در اواخر دوره سلطنت شاه صفوی، دولت ایران به لغو معافیت گمركی واردات و صادرات هلندیها اقدام كرد. دولت ایران به هلندیها اجازه داد كه در هر نقطهای از ایران به تجارت ابریشم اقدام كنند. در همین زمان هلندیها، دژ مستحكمی را در نزدیكی تجارتخانه خود در بندر عباس احداث نمودند.
میرمهنا حاكم جزیره خارك و بندر ریگ به بهانه عدم پرداخت اجاره بها، در سال 1765 به هلندیها حمله برد و آنها را از خلیج فارس بیرون راند. پس از این ماجرا انگلیس در خلیج فارس، شیخ نشینهای متعدد كوچكی را ایجاد نمود تا از اتحاد آنها در مقابل خود جلوگیری كند.
خلیج فارس بعد از جنگ جهانی اول به عنوان مهمترین كانون نفت و منبع مهم رشد صنایع، اهمیت اقتصادی و استراتژیكی مهمی یافت. موقعیت استراتژیكی استان هرمزگان موجبات توجه ویژه به این منطقه را برای دولتها و كشورهای خارجی الزامی ساخت. | 
