استان لرستان با 28559 كیلومتر مربع مساحت در غرب ایران قرار دارد. براساس آخرین تقسیمات سیاسی و اداری در سال 1375، شهرستانهای استان عبارتند از: خرم آباد، بروجرد، الیگودرز، دورود، كوه دشت، ازنا، دلفان، سلسله و پل دختر. شهرستان خرمآباد مركز استان لرستان است. این استان از شمال به استانهای مركزی و همدان، از جنوب به استان خوزستان، از شرق به استان اصفهان و از غرب به استانهای كرمانشاه و ایلام محدود است.
این استان در سال 1375 حدود 1584434 نفر جمعیت داشته است كه 53/56 درصد آن در نقاط شهری و 45/26 درصد آن در نقاط روستایی سكونت داشتهاند.استان لرستان سرزمین كوهستانی است. اشتران كوه با 4050 متر ارتفاع بلندترین نقطه استان لرستان است وپستترین نقطه آن در جنوبیترین ناحیه استان واقع شده و حدود 500 متر از سطح دریای آزاد ارتفاع دارد.
جمعیت :
۱,۵۸۴,۴۳۴
مساحت :
۲۸,۵۵۹ sq km
ارتفاع :
۱,۱۲۵ m
میانگین دما :
۱۷.۴º C
آب و هوا
استان لرستان دارای سه نوع آب و هوای متفاوت است كه عبارتند از: آب و هوای ناحیه سرد كوهستانی كه زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل دارد و مناطق بروجرد، دورود، ازنا، نورآباد و الشتر را در بر میگیرد. آب و هوای ناحیه معتدل مركزی كه بهار آن از اوایل اسفند آغاز و تا اردیبهشت ماه ادامه مییابد و شهرستان خرمآباد در قلمرو این ناحیه قرار دارد. آب و هوای ناحیه گرم جنوبی كه به علّت تأثیر بادهای گرم خوزستان، تابستانهای گرم و زمستانهای نسبتاً معتدل دارد و پل دختر و ناحیه پایی در قلمرو این نوع آب و هوا قرار دارند.
تاریخ و فرهنگ
استان لرستان از مناطق باستانی ایران است و آثار دیرینهای را در خود جای داده است. اقوام مهاجر در هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد در كوهساران زاگرس اسكان یافته و سرزمین بینالنهرین (دورود نواحی امروزی) را تصرف كردند. به استناد نوشتههای كتیبههای بابلی، آشوری و ایلامی، ساكنان كوهساران زاگرس طایفههایی مانند: لولوبی، مانایی، كاسی، گوتی، آمادا و پارسوا بودهاند.
انقراض كاسیها در هزاره دوّم پیش از میلاد، با یورش دولت مقتدر ایلام صورت گرفت. اسكندر مقدونی در حمله به ایران این نواحی را تصرف كرد. در دوره ساسانیان، پشت كوه و پیش كوه را شخصی از خاندان معروف هرمزان اداره میكرد. اعراب در سال 21 هجری قمری، پس از فتح حلوان نواحی شمالی را گرفتند و در سال 21 هجری قمری، نهاوند و قسمت جنوبی لرستان را نیز به تصرف خود در آوردند. در سال 22 هجری قمری، حسنویه كرد این منطقه را به تصرف خود درآورد و خاندان او تا سال 500 هجری قمری بر لرستان تسلط داشتند.
هم زمان با استلای مغول بر ایران، لرستان به دو قسمت لر بزرگ و لر كوچك تقسیم شد. اتابكان لر بزرگ كه اصلاً از كردان شام بودند، از حدود نیمه اول قرن هشتم تا نیمه اول قرن نهم هجری قمری حكومت كردند. اتابكان لر كوچك ( 1006 - 508 ه . ق) كه چندین امیر معتبر داشتند، موقعیت خود را تا دوره صفویه حفظ كردند و درسال 1006 هجری قمری توسط شاه عباس اول منقرض شدند. پس از آن حكومت لرستان به خاندان امیری به نام حسین محول شد كه تا اوایل دوره قاجار حكومت كردند. از آن پس، حكومت لرستان را گاهی حكام بروجرد و زمانی حكام شوشتر به عهده داشتهاند.
استان لرستان از نظر فرهنگی نیز یكی از مناطق ویژه ایران است كه مجموعهای از سنن دیرین و باستانی را پدید آورده است. برخی از پژوهشگران، لران را شاخهای از نژاد ایرانی میدانند كه در نیمه اوّل هزاره اول پیش از میلاد از شرق دریای خزر با این منطقه مهاجرت كردهاند. مردم لرستان كنونی، با بختیاریها و كردها پیوند نژادی دارند. زبان مردم این استان لُری و لَكی است. لكها بیشتر در كوه دشت و الشتر و لرها در اطراف خرمآباد مستقرند. گویشهای لری و لكی، دستوری ویژه و واژههای بی شماری دارند.
