استان فارس با 133 هزار كیلومتر مربع وسعت در جنوب استان اصفهان قرار دارد. آباده ، ارسنجان ، استهبان ، اقلید ، بوانات ، پاسارگاد ، جهرم ، خرمبید ، داراب ، زریندشت ، سپیدان ، شیراز ، فراشبند ، فسا ، فیروزآباد ، قیر و کارزین ، کازرون ، لارستان ، لامِرد ، مرودشت ، ممسنی ، مهر ، نیریزشهرستانهای استان فارس هستند و شهر شیراز مركز آن است.
استان فارس در سال 1375 حدود 3817 هزار نفر جمعیت داشته است كه 56/7 درصد آن شهر نشین، 41/9 درصد روستانشین و 1/4 درصد غیر ساكن و عشایر بوده است.
كوههای زاگرس با جهت شمال غربی - جنوب شرقی ، استان فارس را به دو ناحیه مشخص طبیعی شامل ناحیه شمال - شمال غربی و ناحیه جنوب - جنوب شرقی تقسیم كرده است. ارتفاعات ناحیه شمالی ازكوههای سمیرم شروع و در جهت شمال غربی امتداد می یابد. ارتفاعات ناحیه جنوبی كوههای اطراف شیراز وكوههای مهارلو، خرمن و تودج را در بر می گیرد. ارتفاعات غربی در امتداد ارتفاعات كهگیلویه تا كوههای ممسنی و ارتفاعات جنوبی مشتمل بر كوههای داراب و ارتفاعات تنگستان است.
نقشه های استان فارس
راه ها
تقسیمات اداری
جمعیت :
3,759,954
مساحت :
31/121,825
ارتفاع :
۱,۴۹۱ m
میانگین دما :
۱۶.۸ º C
گالری عکس
گالری تصاویراستان فارس
آب و هوا
در استان فارس سه ناحیه مشخص آب و هوایی وجود دارد. اول، ناحیه كوهستانی شمال و شمالغرب كه زمستانهای سرد معتدل و پوشش گیاهی مناسبی دارد. دوم ناحیه مركزی كه در زمستانها آب و هواینسبتاً معتدل توأم با بارندگی و در تابستانها هوایی گرم و خشك دارد. سوم ناحیه جنوب و جنوب شرقی كه بهعلت كاهش ارتفاع و عرض جغرافیایی و نحوه استقرار كوهها میزان بارندگی آن در فصل زمستان نسبت به دو فصل بهار و پائیز كمتر است و هوای آن نیز در زمستانها معتدل و در تابستانها بسیار گرم است. متوسط حرارت شهر شیراز 8/16 درجه و حداكثر و حداقل مطلق دمای آن به ترتیب 29/2 و 4/7 درجه سانتی گراد است.
تاریخ و فرهنگ
استان فارس از قدیمیترین مراكز تمدن بشری محسوب می شود و قرنها مركز حكومت شاهنشاهیایران بوده است. قبل از اسلام دو سردار بزرگ ایرانی از این منطقه برخاسته و هر یك سلسله بزرگی بنام هخامنشی (كورش) و ساسانی (اردشیر بابكان) تشكیل داده اند. بعد از انقراض سلسله هخامنشی كه نزدیك به 219 سال در ایران پادشاهی كردهاند. اسكندر مقدونی سلسله سلوكیه را در سال 311 قبل از میلاد در ایران تاسیس و شهرهایی در ناحیه پارس (فارس) بنا نهاد. در عین حال در قسمت مركزی پارس در ناحیه استخر قدرتهای محلی با نامهای ایرانی روی كار آمدند كه از سال 250 قبل از میلاد به بعد بر روی سكههای آنها نوشته هایی به خط پهلوی و چهرههای ایرانی و آتشدان دیده میشود. معذالك ناحیه پارس تا زمان آشیوخوس چهارم جزو امپراطوری سلوكی بوده است. بعد از اینكه پارتیان ایالت مركزی دولت سلوكی را فتح كردند. پارس استقلال یافت. مسلمانان نخستین بار در دوره خلافت عمر اقدام به تسخیر فارس نمودند. در 17 ه.ق یكی ازسرداران علاء ابن حضرمی، حاكم بحرین، از حاكم ایرانی فارس شكست خورد. علیرغم مقاومت ایرانیان در مقابل مهاجمین مسلمان، عاقبت شهرهای استخر، توج، فسا و شیراز به تصرف مسلمانان در آمد. امّا به رغم شورشهای متعدد آخر الامر تسلیم اسلام شدند. وسعت قلمرو فارس در زمان خلفا بیش از پیش افزایش یافت یزد و نواحی دیگر مجاور كویر نیز به استخر ملحق گردید.
در زمان ضعف قدرت خلافت در قرن 3 ه.ق فارس به تصرف یعقوب لیث، مؤسس سلسله صفاریان درآمد و شیراز پایتخت صفاریان شد. و برادرش مسجد جامع بزرگی در این شهر بنا نهاد. پس از آن فارس به تصرف آلبویه در آمد. پس از آل بویه، سلجوقیان بر فارس مسلط شدند. در زمان ضعف سلاجقه، سنقر ابن مودود سلسله اتابكان فارس را تأسیس كرد و تا سال 543 ه.ق این سلسله بر فارس فرمانروایی کرده و پس از چندی فارس به دست امری مغول افتاد.
در سال 754 ه.ق سلسله آل مظفر، فارس را تصرف كرد و تا سال 895 ه. ق بر فارس فرمانروایی كرد. درسال 959 ه.ق فارس به تصرف شاه اسماعیل صفوی درآمد. در زمان وی و جانشینانش، فارس و مركز آن شیراز آبادی و رونق یافت. در جنگ بین افاغنه و نادر شاه، شیراز و بسیاری از نقاط دیگر فارس رو به ویرانی فراوان نهاد. در زمان فرمانروایی كریم خان زند، صلح و آبادانی به فارس بازگشت. از زمان قاجاریه به بعد به جز شورش سران قشقایی واقعه مهمّی روی نداده است. در زمان سلسله پهلوی در فارس اقدامات مهّمی در جهت آبادانی رونق فارس و شیراز صورت گرفت. در عصرهای بعد از انقلاب 1375 ، شهرهای استان فارس رو به آبادانی وتوسعه نهادند و شهر شیراز توسعه فراوان یافت.
بر بستر همین پیشینه تاریخی است كه امروزه آثار متعدد و متنوع تاریخی و باستانی در استان به جا مانده است. هر یك از این آثار دارای ارزشهای جهانی و گویای تاریخ پر فراز و نشیب این خطه می باشند.
استان فارس به علت موقعیت جغرافیایی و نزدیكی به خلیج فارس از دیر باز اقامتگاه اقوام گوناگون از جمله آریایی، سامی و ترك بوده است كه تحت تاثیر و نفوذ فرهنگ ایرانی در آمدهاند. با وجود این، ایلات و عشایرمنطقه كه شامل ایلات قشقایی، ممسنی، خمسه و كهگیلویه می باشند، هنوز بخش عمدهای از فرهنگ بومی خود را حفظ كردهاند و عامل موثر دیگری در جذب ایرانگردان هستند .
