استان سمنان با 96815 كیلومتر مربع وسعت در شرق استان تهران قرار دارد. دامغان ، سمنان ، شاهرود و گرمسار شهرستانهای این استان هستند.
استان سمنان در سال ۱۳۷۰ حدود 501,446 نفر جمعیت داشته است كه 61/1 درصد آن شهرنشین و ۴/۳۸ درصد آن روستانشین بوده است. شهر سمنان مركز استان سمنان وشهر شاهرود از نظر جمعیت بزرگترین شهر استان است.
نسبت جنسی جمعیت استان ۱۰۵ است. استان سمنان در دامنههای جنوبی سلسله جبال البرز واقع شده كه ارتفاع آن از شمال به جنوب كاهش مییابد و به دشت كویر منتهی میشود. این استان به دو بخش كوهستانی و دشتهای پایكوهی تقسیم میشود. نواحی كوهستانی آن توانهای معدنی و گردشگاهی مناسبی دارد و دشتهای پایكوهی آن نیز شهرهای بسیار قدیمی ایران را در میان خود جای داده است.
نقشه های استان سمنان
راه ها
تقسیمات اداری
جمعیت :
501,446
مساحت :
96,815/676
ارتفاع :
۱,۱۷۱ m
میانگین دما :
۱۷.۷ º C
گالری عکس
گالری تصاویر استان سمنان
آب و هوا
آب وهوای استان سمنان در نواحی كوهستانی سرد، در دامنه كوهها معتدل و در حواشی كویر گرم است. آب و هوای شهر دامغان به علت وزش بادهای شدید شمالی و بارندگیهای ناشی از بادهای نواحی گرگان و مازندران زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل دارد. شهر سمنان تابستانهای گرم و زمستانهای معتدل دارد. آب و هوای شاهرود در قسمتهای شمالی سرد و در قسمتهای مركز معتدل و در قسمتهای جنوبی گرم است. شهر گرمسار تابستانهای بسیار گرم و زمستانهای نسبتاً سرد و بارانی دارد. گرمسار در ناحیه صحرایی و خشك قرار دارد.
تاریخ و فرهنگ
استان سمنان از یادگارهای تقسیمات شانزده گانه اوستایی دوران باستان است. در تمام دوره مادها و هخامنشیان جزو ایالت بزرگ پارت یا پرتو به شمار می رفت و در زمان ساسانیان نیز اهمیت ویژهای داشته است. ناحیه سمنان در دورههای بعد از اسلام جزو سرزمین تاریخی قومس (كومش) به شمار میآمد این استان با قدمتی بیش از دو هزار سال ، بستر جنگها، شكستها و پیروزیهای بیشماری بوده است.
جاده ابریشم از وسط استان سمنان عبور میكرده است و آثار متعدد تاریخی از جمله كاخها، عمارات، قلعهها، كاروانسراها، آب انبارها، برجها و باروها و... در این استان به جا مانده است. كاخهای آغا محمد خان و فتحعلی شاه در دامغان، قصرهای شاه عباس، عین الرشید و حرمسرای سلطنتی در گرمسار، عمارت دختر ناصرالدین شاه در دامغان قلعههای سارو، كوشمغان و پاچنار در سمنان، قلعههای لاسگرد و بنكوه در گرمسار و... از جمله این آثاردیدنی و تاریخی است.
استان سمنان از لحاظ آداب و رسوم و كنشهای فرهنگی مردم، كانون گوناگونی هاست. انجام مراسم مربوط به اعیاد ملی و مذهبی، ازدواج وهمسر گزینی، سوگها و عزاهای خصوصی و مذهبی و سایر كنشهای فرهنگی مردم علیرغم تفاوت های محسوسی كه با سایر نقاط با هم دارند، بسیار دیدنی و جالب توجه است. این استان مهد شعرا و دانشمندانی همچون منوچهری دامغانی، ابن یمین فرومدی، فروغی بسطامی، یغمایی جندقی، ذوقی بسطامی و عارفان و دانشمندانی چون بایزید بسطامی، شیخ ابوالحسن خرقانی، شیخ علاءالدوله سمنانی، شیخ سكاك و بی بی منجمه سمنانی بوده است. از مشاهیر متاخر نیز میتوان به حاج علی سمنانی، فیض سمنانی، ذبیح الله صفا وعلی معلم اشاره كرد.
از آداب و رسوم قابل ذكر اهالی استان سمنان میتوان به نپوشیدن جامه سیاه در هنگام عزاداری اشاره كرد. این موضوع ظاهراً نمایانگر انزجار مردم این دیار از پرچم سیاه عباسیان است.
