استان خوزستان با مساحتی بالغ بر 63212 كیلومتر مربع در جنوب غربی ایران واقع شده است.براساس آخرین تقسیمات كشوری در سال 1375 ، شهرستانهای استان خوزستان عبارتند از: آبادان ، امیدیه ، اندیمشک ، اهواز ، ایذه ، باغملک ، بندر ماهشهر ، بهبهان ، خرمشهر ، دزفول ، دشت آزادگان ، رامهرمز ، شادگان ، شوش ، شوشتر و مسجد سلیمان. استان خوزستان در سال 1375، حدود 3710558 نفر جمعیت داشت كه از این تعداد 62/52 درصد در نقاط شهری و 36/51 درصد در نقاط روستایی سكونت داشتهاند استان خوزستان از نظر ناهمواریها به دو قسمت جلگهای و كوهستانی تقسیم میشود. ناحیه جلگهای خوزستان در قسمت جنوب و غرب استان از آبرفتهای رودهای كارون، كرخه و جراحی تشكیل شده است. ناحیه كوهستانی خوزستان در قسمت شمال و شرق استان واقع شده و جزء بخش جنوبی رشته كوه زاگرس میباشد .
نقشه های استان خوزستان
راه ها
تقسیمات اداری
جمعیت :
3,710,558
مساحت :
63,212/845
ارتفاع :
۲۳ m
میانگین دما :
۲۵.۳º C
گالری عکس
گالری تصاویر استان خوزستان
آب و هوا
استان خوزستان در مناطق كوهستانی و مرتفع تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد و در نواحی كوهپایهای آب و هوای نیمه بیابانی دارد. در نواحی پست و جلگهای به طرف جنوب و جنوب شرقی خصوصیات آب و هوا از نیمه بیابانی به بیابانی كنارهای تبدیل میشود. زمستانهای این ناحیه، كوتاه و معتدل وتابستانهای آن طولانی و گرم است . خوزستان تحت تأثیر سه نوع باد قرار دارد: اوّل، جریان سرد نواحی كوهستانی كه در زمستان به طرف خلیج فارس می وزد و هوای سردی را همراه میآورد. دوّم، بادهای ساحلی كه گاهگاهی در تابستان از طرف خلیج فارس همراه با رطوبت زیاد و گرما به سوی جلگهها می وزد و به باد شرجی معروف است. سوم، بادی است كه از طرف عربستان به نام "سموم" می وزد و همیشه مقداری غبار خاك و شن همراه دارد و هنگام عبور از روی خلیج فارس رطوبت زیادی را در خود ذخیره میكند .
تاریخ و فرهنگ
استان خوزستان یكی از كهنترین كانونهای تمدن بشری است. كه قدمت آن در شوش به 6000 سال پیش می رسد. در هزاره چهارم قبل از میلاد دولت مقتدر عیلام در شوش پایه گذاری شد و در هزاره اوّل پیش از میلاد، توسط آشوریان منقرض گردید . در سال 640 ق . م شوش به دست آشوریها تسخیر و به دو بخش تقسیم شد. قسمت شمالی یعنی "انزان"به دست پارسها افتاد كه از مدّتها پیش در این ناحیه مسكن گزیده بودند و قسمت جنوبی آن به تصرف آشوردرآمد. در سال 538 ق . م كوروش هخامنشی به بابل لشكر كشید و سرزمین عیلام را تصرف كرد و شهر شوش رابه عنوان یكی از پایتختهای هخامنشی برگزید. داریوش در سال 521 ق. م شوش را مورد توجه قرار داد و در آن كاخ باشكوهی به نام "هدیش" احداث كرد. با حمله اسكندر دوران اوج و شكوه سلطنت خیره كننده هخامنشیان به پایان رسید. پس از اسكندر دولت سلوكی به قدرت رسید. در سال 187 قبل از میلاد در اثر ضعف دولت سلوكی، پارس و خوزستان متحد شد و از دولت سلوكی جدا شدند .
مهرداد اوّل اشكانی (164 - 140 ق . م) شاه سلوكی را در جنگی شكست داد و شخصی از خاندان اشكانی را به حكومت خوزستان منصوب كرد. با قدرت گرفتن ساسانیان این ناحیه به صورت خیره كنندهای رو به عمران و آبادی گذاشت. حكومت ساسانی بناهای زیادی دراهواز، شوشتر و شمال اندیمشك ایجاد كرد. پس از شكست ایران بدست عربهای مسلمان حكومت خوزستان به دست خلفای اموی و عباسیان افتاد. در اواسط سده سوم ه . ق دولت عباسیان رو به انحطاط گذاشت. یعقوب لیث از سیستان علم استقلال برافراشت و سرانجام در شوش و شوشتر استقرار یافت. در سال 326 ه . ق معزالدوله دیلمی كرمان و خوزستان را تصرف كرد. از سال 443 ه . ق تا سال 845 ه . ق به ترتیب خوارزمشاهیان، خاندان شلمه افشار، اتابكان فارس، آل مظفر، آل جلایر، تیموریان بر تمام یا قسمتی ازخوزستان حكومت كردند .
در سال 845 ه . ق جنبش مذهبی مشعشعیان در این نواحی شكل گرفت. پادشاهان صفوی چندین بار برای سركوب مشعشعیان و افشار لشكر كشیدند. نادر شاه افشار در سال 1142 ه . ق روانه خوزستان شد. پس از درگذشت كریم خان زند خوزستان دچار هرج و مرج شد. در زمان فتحعلی شاه قاجارخوزستان به دو بخش تقسیم شد پس از جنگ ایران و انگلیس در سال 1273 ه . ق تا چهل سال خوزستان آرام بود. در این زمان عشایر عرب به چند بخش تقسیم شده و هر بخش شیخی جداگانه داشت. طی 80 سال گذشته استان خوزستان - غیر ازدوران جنگ تحمیلی عراق بر ایران - همواره توسعه یافته و امروزه یكی از نواحی استراتژیك ایران به حساب میآید .
